Prawa człowieka
Prawa człowieka to podstawowe standardy przysługujące każdemu człowiekowi z tytułu człowieczeństwa. Ich źródłem jest godność osobowa człowieka. Każdy rodzi się z podstawowymi prawami i wolnościami, które są niezbywalne (nie można sie ich zrzec) oraz nienaruszalne (istnieją niezależnie od władzy).
Prawa człowieka są takie same dla wszystkich ludzi bez względu na rasę, płeć, wyznanie, pochodzenie etniczne, przekonania polityczne lub inne, pochodzenie społeczne, pochodzenie narodowe, orientację seksualną. Prawa człowieka są fundamentem demokracji, społeczeństwa obywatelskiego, wolności, sprawiedliwości oraz pokoju.
Podstawy praw człowieka można odnaleźć w większości systemów religijnych i filozoficznych (na przykład jako prawa naturalne). Rozwój praw człowieka na całym świecie jest głęboko zakorzeniony w walce w wolność i równość. Bez praw człowieka oraz świadomości tych praw, ludzie nie mogą żyć w poszanowaniu godności.
Prawa człowieka są
indywidualne: ich podmiotem nie są grupy ludzi, ale pojedynczy człowiek;
niezbywalne: nikomu nie można ich odebrać oraz nikt nie może zrzec się swoich praw;
przyrodzone: istnieją niezależnie od woli władzy czy przepisów prawa - przysługują każdemu z racji bycia człowiekiem;
powszechne: są takie same dla każdego człowieka niezależnie od wyznawanych wartości, religii czy kultury;
podstawowe: posiadanie tych praw daje człowiekowi możliwość rozwoju i korzystania z wszelkich innych praw;
naturalne: człowiek posiada je z racji godności osobowej.
Prawa człowieka to prawa, które obowiązują i występują tylko i wyłącznie w relacjach jednostki z władzą, dlatego mówi sie o pionowym (wertykalnym) charakterze tych praw. Władzą może być państwo i jego organy, szkoła, czy uczelnia. Dzisiaj jednak coraz częściej mówiąc o prawach człowieka, podkreśla się także znaczenie relacji władza - jednostka w odniesieniu do wielkich światowych przedsiębiorstw czy korporacji.
W codziennym języku używa się sformułowania "prawa człowieka" do określania sytuacji międzyludzkich. Nie jest to jednak prawidłowe, ponieważ w takiej sytuacji możemy raczej mówić o pewnych postawach, np. tolerancji. czy o uczuciach takich jak złość czy gniew.